menu

Consortium 12-12

Steun de slachtoffers van cycloon Idai. Doe een gift aan een van onze lidorganisaties.

Geef nu

Tsunami 12-12

tsunami-1212

«Eén jaar hulp na de tsunami: langzaam maar zeker»
26/12/2005

“Wij dachten eerst vrijwel allemaal dat het een grap was, maar hebben uiteindelijk niet lang getwijfeld. De verantwoordelijken van Tsunami 12-12 namen het “risico” om ons de kans te geven ons ter plaatse te gaan vergewissen van de hulpverlening. Wij vormden twee onafhankelijke groepen van toevallig uitgekozen schenkers met een totaal verschillende achtergrond. Onder elkaar hadden we soms wel een andere visie op de feiten, maar dat werd gerespecteerd en meestal kwamen de grote lijnen toch overeen. Het was geen plezierreisje; die week was vermoeiend en het programma zwaar.
Langsheen de zuidelijke kustlijn in Sri Lanka zie je de namen van organisaties van over de hele wereld broederlijk naast elkaar. Er is hier ongelooflijk goed werk geleverd tijdens die allereerste rampfase : mensen kregen voedsel, miljoenen liters drinkbaar water, medische verzorging, een tijdelijk onderdak op het moment waar dit broodnodig was. De inwoners zijn betrokken door hen te laten meewerken met het bouwen van tijdelijke huisjes en door hen daar ook een loon voor te geven.
Zo hadden zij een inkomen en tegelijk was dit een manier om het trauma eventjes te vergeten en werden hun gedachten afgeleid van de problemen die eigenlijk nog zouden volgen. Er is gestart met het bouwen van definitieve huizen, op sommige plaatsen reeds in februari 2005, in samenwerking met de inwoners zelf. In Sri Lanka worden niet alleen huizen gebouwd, maar echte leefgemeenschappen en mensen die later op eigen benen zullen kunnen staan. Zij krijgen steun door van familie tot familie te gaan luisteren wat de problemen zijn. Deze zijn zowel van materiële aard (verlies van een naaimachine, een boot, een kokosmolen voor een sisalbedrijfje,…) als van sociale aard (alcoholproblematiek, depressies, vrouwenmishandeling en onderdrukking van de vrouw…). Voor de hulporganisaties zijn de inwoners van Sri Lanka eerst en vooral mensen en geen “goede doelen“.
In Aceh (Indonesië) is de confrontatie met de werkelijkheid harder dan wat de media ons vorig jaar toonden. Maar ook hier werd, dankzij de enorme solidariteit, erger leed voorkomen. De wederopbouw komt weliswaar langzaam maar zeker op gang. We mogen niet vergeten dat Aceh tot voor kort een oorlogsgebied was. Voor de mensen in de kampen is dat wachten niet zo positief; het maakt hen apathisch. Dat de heropbouw trager verloopt, is eveneens te wijten aan de omvang van de ramp; hier sloeg de tsunami het hardste toe. Een groot gebied mag niet meer bebouwd worden. Het aantal ontheemden is erg groot. Hoe bewijs je dat een stuk grond van jou was ? Moeten de mensen zelf bijdragen in de kosten en wie geef je het eerst terug een woning ? Bovendien moet men er goed op letten dat mensen die niet getroffen werden zich niet benadeeld voelen. De buitenlandse NGO’s hebben zich ook houden aan de normen en voorschriften van de plaatselijke overheden. Deze samenwerking loopt niet altijd even vlot. De streek kent geen toerisme, wat voor de wederopbouw vaak een stuwende factor is.
De hulporganisaties werken niet allemaal op dezelfde manier. Ieder heeft haar eigenheid of specialisatie. Het Rode Kruis bood zeer efficiënte noodhulp; vandaag bouwen ze op doordachte wijze nieuwe woningen. Oxfam is gespecialiseerd in drinkwatervoorziening en gemeenschapsopbouw op de middellange termijn. Caritas International is actief in zeer diverse domeinen van de hulpverlening. Dankzij Handicap International wordt eindelijk aandacht besteed aan mensen met een handicap, zowel slachtoffers als anderen. UNICEF heeft er mee toe bijgedragen dat de kinderen al na enkele weken opnieuw naar school konden gaan en dat ze traumabehandeling kregen. De aanpak is dus verscheiden, maar het gebeurt allemaal erg professioneel, met gedrevenheid en in overleg, zowel met de bevolking als onder mekaar als met de overheid. Uit vrijwel al onze contacten met de slachtoffers en met de lokale gemeenschappen blijkt het vertrouwen in de hulporganisaties.
We waren allemaal vertrokken met vragen, soms vooroordelen en een grote dosis onwetendheid over de realiteit van dergelijke ramp en over de manier waarop hulpverlening tot stand komt. De tijd was kort, te kort, en we bezochten een beperkt aantal plaatsen en programma’s. Overal konden we vragen stellen aan de plaatselijke verantwoordelijken en op vrijwel al die vragen kregen we een uitvoerig en open antwoord. We hadden gesprekken met begunstigde slachtoffers, vooral in Aceh.
Op de vraag of de giften aan Tsunami 12-12 tot nu goed besteed zijn, antwoorden wij unaniem positief.
“Uit onze ervaringen blijkt dat het nog niet zo’n slechte zaak is dat alle fondsen nu nog niet zijn uitgegeven. Uiteraard zijn er plaatsen waar de wederopbouw trager verloopt, zoals in Aceh, maar we hebben begrepen hoe dat komt. We waren vooral overtuigd van de noodzaak om degelijk werk te leveren en dat vraagt tijd. We hebben getuigenissen gehoord van programma’s die te snel en onoordeelkundig werden uitgevoerd, niet zelden door goedbedoelde private initiatieven. Mensen betrekken bij hun wederopbouw is essentieel maar vraagt geduld. De plaatselijke regels en wetten respecteren is soms vervelend, niet zelden wraakroepend, maar elementair. Wij zouden het ook niet dulden dat buitenlanders na een zware ramp zomaar overal beginnen te herbouwen.
En heropbouw betekent hier ook en vooral : de samenleving weer opbouwen, het sociale weefsel herstellen en de sociaal-economische ontwikkeling weer op de sporen zetten. Dat proces zal nog vele jaren duren en daarom is het goed dat er, dankzij onze buitengewone vrijgevigheid, nog geld overblijft.
We kunnen getuigen dat humanitaire hulp, dankzij voldoende financiële middelen (ondermeer van Tsunami 12-12), op termijn kan toelaten de overlevenden ook uit de structurele armoede te halen. Toen we terugkeerden van onze reis stond de aardbeving in Pakistan volop in de kijker. Onze frustratie was groot. Dezelfde kansen en dezelfde middelen gelden spijtig genoeg niet voor iedereen die het slachtoffer is van een natuurramp of een humanitaire crisis…
Er is geen geld teveel, er is er nog veel te weinig.”

André Lequime , Colette De Wilde , Christel Vos , Christianne Gestels , Erwin Delvaux , Guy Vandevelde , Jan Van Landeghem , Pascale Campens , Rodolphe de Lamine, Sieg Monten , Yves Panneels