menu

DOE EEN GIFT

BE19 0000 0000 1212

Hongersnood 12-12

Steun de mensen die door hongersnood bedreigd worden in Zuid-Soedan, Jemen, Nigeria en Somalië.

Doe een gift Onderneem actie

Nieuws

Verdeelpunt van drinkwater

Een hongersnood, wat is dat?”
03/04/2017

Een hongersnood, wat is dat?” vragen de journalisten die ik begeleid. Het antwoord kan technisch, humanitair, politiek maar ook gewoon menselijk zijn.

Getuigenis van Pierre Verbeeren, Voorzitter van Consortium 12-12

 

Technisch gezien spreken we van een hongersnood als aan drie criteria is voldaan: meer dan 30% van de kinderen jonger dan 5 jaar lijdt aan ernstige ondervoeding, elke dag sterven 2 kinderen jonger dan vijf per 10.000 inwoners en de beschikbare voeding per persoon zit onder de 2100 calorieën en 4 liter water. Ook ik moest die definitie een paar keer herlezen om uit de statistiek te stappen en mij in te beelden welk lijden dit betekent voor de bevolking.

Een hongersnood op humanitair vlak betekent algemene mobilisatie. Het enige dat telt is mensenlevens redden. Als er geen water is, moeten vrachtwagens met tanks heen en weer rijden van een plaats waar er wel water is naar de mensen die er geen hebben. Water moet worden opgeslagen, gezuiverd en verdeeld. Oxfam, UNICEF, Caritas, Plan en Handicap International zijn heel actief op dit domein, vaak onder de coördinatie van UNICEF. Hetzelfde geldt voor voedsel, waarvoor het Wereldvoedselprogramma de draaischijf is.

Een hongersnood betekent ook algemene mobilisatie van de gezondheidsorganisaties, zoals Dokters van de Wereld, UNICEF en Plan (want kinderen zijn altijd de eerste slachtoffers). Kinderen, zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven en die lijden aan ondervoeding, worden geïdentificeerd. Dat betekent dat de screeningsteams zich moeten verspreiden tot in de dorpen, steden of tot bij de nomaden. Zij meten, wegen en verdelen voedingssupplementen. Ook hier speelt de logistiek een belangrijke rol: voedingssupplementen opslaan, ze met vrachtwagens naar de verst verwijderde dorpen brengen, uitdelen en elke week controleren of de kinderen vitaliteit en gewicht bijwinnen.

Als een ondervoeding te ernstig wordt, vreet het lichaam z’n eigen reserves aan. Het immuniteitssysteem verzwakt en elk virus of microbe wordt levensbedreigend. Tussen 15 en 20% van ondervoede kinderen hebben mazelen, ademhalingsproblemen of infecties waartegen het lichaam niet langer is opgewassen. In dat geval worden ze naar een zogenaamd stabilisatiecentrum gestuurd. Wanneer ze daar aankomen, kunnen ze gered worden. Maar eerst moeten ze geïdentificeerd worden en getransporteerd, met een familielid, bijna altijd de mama. Ha, die moeders… en waar zijn de mannen?

Tenslotte wordt de gezondheidszorg volledig gemobiliseerd om de zwangerschappen te beveiligen en gaat de aandacht naar de risico’s op epidemieën, want als er water tekort is kan stilstaand water zowel vee als mensen besmetten. Cholera en diarree komen dan bovenop de hongersnood, zoals nu het geval is in Somalië en Zuid-Soedan. Ook daar zitten UNICEF en Dokters van de Wereld, samen met andere NGO’s.

Politiek gezien betekent een hongersnood altijd een gefaalde staat. Staten die te zwak zijn om hun eigen bevolking te beschermen, teelten te verzekeren, drinkwater te voorzien of invoer van voedsel te organiseren. Oorlogszuchtige staten, waarvan de macht gebouwd is op het lijden van de mensen die ze besturen.

En puur menselijk is dit vooral om te huilen. De smekende blikken, de angst die de gezinnen verlamt, het risico om aan de minste kwaal te bezwijken en de roofvogels die profijt willen halen uit andermans ellende. Maar er is ook de massale solidariteit die levens redt en bergen gezond menselijk verstand dat zich in beweging zet.

Dat is mijn reis vandaag, een schakel in een lange keten waarvan we elke minuut het effect zien.

Somaliland, 2 april 2017.